De Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer hebben opgeroepen tot een « directe dialoog » tussen Oekraïne en Rusland. 

De drie staatsleiders pleegden zondag overleg in Londen. Later sloot ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan bij de gesprekken. De vergadering volgde op een open brief van Zelensky aan de Russische president Vladimir Poetin afgelopen donderdag, waarin hij zijn ambtsgenoot uitnodigde voor een rechtstreekse ontmoeting.

Ook de ‘coalition of the willing’, zoals Parijs, Londen en Berlijn zichzelf graag noemen, is zo’n rechtstreeks overleg genegen, klinkt het zondag. Op die manier proberen de staatsleiders de vredesgesprekken tussen Kiev en het Kremlin weer nieuw leven in te blazen. Die onderhandelingen werden lange tijd geleid door de Amerikanen, maar die lijken hun handen voorlopig vol te hebben met de door Washington en Israël gestarte oorlog tegen Iran, die zondag bovendien een nieuwe escalatie kende.

De vier staatsleiders stellen onder meer dat Poetin met een « onmiddellijke en volledige wapenstilstand » akkoord moet gaan. De huidige frontlinie moet daarbij als basis dienen, maar daar wordt meteen aan toegevoegd dat de internationale landsgrenzen « niet met geweld » mogen worden gewijzigd.

In de verklaring staat ook dat de Russische tegoeden die worden aangehouden in andere landen bevroren moeten blijven tot de oorlog ten einde is en Moskou Kiev heeft vergoed voor alle geleden schade.

Oekraïne heeft brandstofdepots op het door Rusland geannexeerde schiereiland Krim met drones aangevallen. Dat hebben de Oekraïense speciale eenheden gemeld op Telegram. Onder meer het oliedepot van Semikolodesjanska werd geviseerd. Dat wordt door Rusland gebruikt voor de bevoorrading van het leger.

Ook een olieterminal in de havenstad Feodosija werd getroffen. Hoe groot de schade is, is niet duidelijk. Wegens de herhaaldelijke Oekraïense aanvallen was eerder al een rationering doorgevoerd op het schiereiland. 

Rusland meldt verder ook dat een Oekraïense aanval ernstige schade heeft toegebracht aan de brug bij Tsjonhar, langs waar verkeer uit het bezette zuiden van Oekraïne naar de Krim en daarna naar het vasteland van Rusland kan. Het verkeer wordt nu naar het westen omgeleid, waar het nog kwetsbaarder is voor Oekraïense droneaanvallen. 

Russische aanvallen in Oekraïne hebben al aan vijf mensen het leven gekost. Volgens de Oekraïense luchtmacht heeft Rusland het land in de nacht van zaterdag op zondag bestookt met 236 drones, waarvan er 215 zijn onderschept. 

Een Russische drone trof de buitenwijken van de stad Zaporizja. Daarbij kwamen drie mensen om het leven en raakten drie anderen gewond, aldus de regionale gouverneur Ivan Fedorov. Eerder was al gemeld dat ook een 56-jarige buschauffeur was omgekomen bij de aanvallen.

In de regio Dnjepropetrovsk (centrum) eisten droneaanvallen en luchtbombardementen het leven van een 59-jarige man en viel één gewonde.

Oekraïne voerde recent zijn eigen droneaanvallen op de bezette gebieden en Rusland op, als vergelding voor de dagelijkse Russische bombardementen. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn sinds zaterdagavond 95 Oekraïense drones onderschept.

 Een Russische drone heeft een opslag voor verbruikte kernbrandstof beschadigd bij de kerncentrale van Tsjernobyl, meldden Oekraïense autoriteiten. Er zou op het moment van de aanval geen brandstof zijn opgeslagen. De regering meldt dat de stralingsniveaus in de regio stabiel zijn.

Volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft de aanval aanzienlijke schade veroorzaakt en zijn gebouwen in de buurt ook beschadigd door de schokgolf. Het IAEA-team op locatie gaat de faciliteit bezoeken om de impact te onderzoeken.

De opslag bevindt zich op ongeveer 15 kilometer afstand van de kerncentrale van Tsjernobyl, waar in 1986 een grote kernramp plaatsvond.

« Dit is niet de eerste keer dat Russische troepen Oekraïense kerninstallaties in gevaar brengen », schreef de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha op X. In februari vorig jaar zou een Russische drone een beschermingsboog boven de reactor van Tsjernobyl hebben beschadigd. Rusland ontkent enige verantwoordelijkheid.

De Britse premier Keir Starmer ontvangt zondag de Oekraïense president Zelensky, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in Londen. Ze bespreken er de aanhoudende steun voor Oekraïne, meldt Downing Street.

De ontmoeting volgt op een grote Oekraïense droneaanval zaterdag op Sint-Petersburg, de op een na grootste stad van Rusland. De aanval toont aan dat Kiev steeds beter in staat is om doelen diep in Rusland te raken. Er vielen voor zover bekend geen slachtoffers.

In Oekraïne zelf kostten Russische aanvallen in de nacht van vrijdag op zaterdag aan één persoon het leven in de regio Dnjepropetrovsk. Drie anderen raakten gewond. Volgens regioleider Oleksandr Hanzha bestookten Russische troepen drie districten bijna dertig keer met drones en artillerie.

De Russische president Vladimir Poetin wees vrijdag nog een voorstel van Zelensky af voor rechtstreekse vredesgesprekken. Poetin ziet naar eigen zeggen « geen nut » in zo’n ontmoeting.

De zogenaamde E3-landen (het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland) behoren tot de trouwste bondgenoten van Kiev. Londen en Parijs trekken bovendien de kar van de ‘coalition of the willing’. Dit initiatief moet Oekraïne veiligheidsgaranties bieden als onderdeel van een vredesproces.

Russische aanvallen in het zuidoosten en centrum van Oekraïne hebben zondag aan twee mensen het leven gekost. Dat melden de lokale autoriteiten. De dodelijke incidenten vallen samen met een geplande top in Londen tussen de Oekraïense, Franse, Duitse en Britse leiders.

Een Russische drone trof zondag de buitenwijken van de stad Zaporizja. Daarbij kwam een 56-jarige buschauffeur aan een eindhalte om het leven, melden de hulpdiensten op Telegram bij een foto van het verwoeste voertuig. In de regio Dnjepropetrovsk (centrum) eisten droneaanvallen en luchtbombardementen het leven van een 59-jarige man en viel één gewonde.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zit zondag in Londen samen met de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Britse premier Keir Starmer. De drie westerse leiders overleggen eerst onderling en ontvangen daarna Zelensky.

Zelensky stelde deze week nog een een-op-eengesprek voor aan de Russische president Vladimir Poetin. Die weigert dat echter zolang er vooraf geen ontwerpakkoord is onderhandeld om de oorlog te beëindigen.

Oekraïne voerde recent zijn eigen droneaanvallen op de bezette gebieden en Rusland op, als vergelding voor de dagelijkse Russische bombardementen. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn sinds zaterdagavond 95 Oekraïense drones onderschept.

De externe stroomvoorziening bij de kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne is hersteld na een onderbreking van 15 uur. Dat meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zaterdag in een bericht op X. Door de stroomuitval moesten de zes stilgelegde reactoren gekoeld worden met energie van noodgeneratoren.

Volgens IAEA-topman Rafael Grossi was het een van de langste stroomonderbrekingen sinds het begin van de oorlog in Oekraïne in februari 2022 en de achttiende in totaal. Dat toont de extreme kwetsbaarheid van het elektriciteitsnet, stelt Grossi. Hij benadrukte dat het noodzakelijk is om de geplande reparaties aan de stroomkabels voort te zetten.

Het agentschap bemiddelde een lokaal bestand dat vrijdag inging in de omgeving van de kerncentrale van Zaporizja. De grootste kerncentrale van Europa is sinds maart 2022 bezet door Rusland. De centrale ligt aan de zuidelijke oever van de Dnjepr, die fungeert als natuurlijke frontlinie tussen de strijdende partijen. Beide partijen beschuldigen elkaar van militaire acties rond de site.

Rusland zegt zaterdag 141 Oekraïense drones te hebben onderschept in de regio rond Sint-Petersburg. In de stad vindt momenteel het Sint-Petersburg International Economic Forum plaats, het jaarlijkse investeringsforum dat ook wel het “Russische Davos” wordt genoemd. Vandaag is de slotdag van het evenement, dat volgens de organisatoren zo’n 20.000 bezoekers uit meer dan 130 landen samenbrengt.

“De gevechtsoperaties gaan door”, schreef gouverneur Aleksandr Drozdenko van de regio Leningrad op Telegram. De burgemeester van Sint-Petersburg, Aleksandr Beglov, sprak van een grootschalige droneaanval en riep inwoners op binnen te blijven.

Ook de internationale luchthaven Poelkovo schortte het vliegverkeer tijdelijk op door de aanval.

Bij Russische aanvallen op Oekraïne zijn de afgelopen 24 uur zeker zeven mensen om het leven gekomen. Dat blijkt uit berichten van twee gouverneurs op Telegram.

Bij Russische aanvallen zijn vrijdag in de zuidelijke regio Cherson in Oekraïne vijf mensen omgekomen tijdens drie afzonderlijke incidenten, aldus de regionale gouverneur Oleksandr Prokudin op Telegram.

En bij een aanval op Zaporizja zouden twee doden zijn gevallen, meldt gouverneur Ivan Fedorov zaterdagochtend. Ook werd daar belangrijke industriële infrastructuur geraakt. Het is niet duidelijk om wat het precies gaat.

Vrijdag ging in de omgeving van de kerncentrale Zaporizja nog een lokaal bestand in tussen de strijdende partijen, zodat er reparaties aan een hoogspanningslijn mogelijk konden worden gemaakt. Dit om een nucleair ongeval te voorkomen, aldus het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) dat bemiddelde.

De Russische luchtafweer heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag 25 drones onderschept in de buurt van Sint-Petersburg. Dat meldt de regionale gouverneur Aleksandr Drozdenko via Telegram. De omgeving van de Russische stad, waar een belangrijk economisch forum plaatsvindt, werd eerder deze week ook al onder vuur genomen.

De burgemeester van Moskou, Sergej Sobjanin, verklaarde via Telegram dat zaterdagochtend ook acht Oekraïense drones werden neergehaald die op weg waren naar de Russische hoofdstad. 

De Russische president Vladimir Poetin stelde vrijdag dat een ontmoeting met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky « geen zin » heeft zolang er geen definitief vredesakkoord op tafel ligt. Zelenski had eerder opgeroepen tot een persoonlijk onderhoud tussen beide staatshoofden.

Een Turkse vissersboot is na een aanval gezonken nabij Sebastopol op de Krim. Dat meldt de Turkse kustwacht, die in actie kwam na het incident.

Vaartuig ‘Duru 67’ zou voor de westkust van de door Rusland bezette Krim hebben gevaren toen het werd aangevallen. Vijf opvarenden konden worden geëvacueerd met een andere vissersboot, de ‘Burak Kaya’, maar één geëvacueerde overleed op de terugweg naar de Turkse havenplaats Inebolu. Dat meldt CNN Türk. 

De vier anderen zijn gewond, al wordt niet gemeld hoe zij eraan toe zijn.

Onduidelijk is op dit moment wie verantwoordelijk is voor de vermeende aanval. Oekraïne en Rusland hebben elkaar al herhaaldelijk aangevallen op de Zwarte Zee.

Vrijdag nog kwam een zeedrone tot ontploffing in de eveneens aan de Zwarte Zee gelegen Roemeense havenstad Constanța. Volgens Oekraïne verloor het de controle over het projectiel doordat het door Rusland uit koers zou zijn gebracht.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky reageerde vrijdagavond op Poetins afwijzing door te zeggen dat Rusland eens te meer « kiest voor oorlog ». Volgens Zelensky is dat « een zwak antwoord – hij wil simpelweg de oorlog niet beëindigen. »

De Amerikaanse president Donald Trump reageerde donderdagavond ook op het schrijven en noemde het « fantastisch » als de twee elkaar zouden ontmoeten. Overigens niet zonder de eigen rol te benadrukken. Volgens Trump hebben de VS er een hand in gehad, zei hij, zonder te specificeren wat hij daarmee precies bedoelde.

Rusland zou volgens de Britse inlichtingendiensten in staat zijn om vanaf 2030 de NAVO aan te vallen, waarschuwt de Britse premier Keir Starmer. « Volgens de evaluatie van onze inlichtingendiensten en die van andere NAVO-landen, zou er een aanval van Rusland op de NAVO kunnen zijn vanaf 2030 », aldus de premier tijdens een bezoek aan een defensiebedrijf.

« Het is niet overdreven te zeggen dat we de meest gevaarlijke en onzekere periode van ons leven meemaken », aldus Starmer. Volgens hem is het de verantwoordelijkheid van zijn regering om daar klaar voor te zijn. 

Het Verenigd Koninkrijk zag de militaire capaciteiten afnemen door mindere investeringen in defensie. Het land wil de komende jaren de militaire uitgaven verhogen. De premier kondigde aan dat zijn regering een investeringsplan voor defensie zal aankondigen voor de NAVO-top begin juli.

In december waarschuwde Mark Rutte, de secretaris-generaal van de NAVO, dat Rusland « binnen vijf jaar » klaar zou zijn om militair geweld te gebruiken tegen de NAVO.

De Russische president Vladimir Poetin heeft gezegd dat de oorlog in Oekraïne pas zal eindigen wanneer Rusland zijn doelstellingen heeft bereikt.

« We gaan ervan uit dat de vijandelijkheden op een dag zullen stoppen. En dat zal ongetwijfeld pas gebeuren zodra de vooraf vastgestelde doelen zijn behaald », klonk het vanuit Sint-Petersburg, waar Poetin zich uitsprak in het kader van het Internationaal Economisch Forum (SPIEF), een grootschalige Russische economische conferentie.

De Russische president is bovendien van mening dat een ontmoeting met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky momenteel « geen zin » heeft zolang er geen definitief vredesakkoord op tafel ligt. 

De Roemeense autoriteiten konden de omgeving van de Zwarte Zeehaven Constanta tijdig evacueren voordat een maritieme drone vrijdag ontplofte. Dat heeft minister van Defensie Radu Miruta verklaard.

Volgens Miruta had Oekraïne Roemenië vooraf geïnformeerd over het tijdstip waarop de drone zichzelf zou vernietigen.

Eerder op de dag verklaarde Oekraïne dat de drones door Russische elektronische verstoring (jamming) buiten controle waren geraakt en vervolgens waren afgedreven richting de Roemeense kust.

De Roemeense president Nicusor Dan bevestigde later op X dat alle betrokken Oekraïense maritieme drones inmiddels tot zelfontploffing zijn gekomen. Ook hij zegt dat de drones verstoord werden door Russische elektronische oorlogsvoering. « Geen van deze drones heeft slachtoffers gemaakt of aanzienlijke schade veroorzaakt », schreef Dan. « Op dit moment is er geen enkel gevaar meer voor Roemeense burgers of nationale infrastructuur. »

Bij de ontploffing in de haven van Constanta vielen geen gewonden.

Rusland en Oekraïne hebben ieder 185 krijgsgevangenen uitgewisseld, meldt het Russische ministerie van Defensie via staatspersbureau RIA. De Oekraïense president Zelensky bevestigt op X dat Oekraïners zijn vrijgelaten.

« Nog eens 185 Oekraïense verdedigers komen vandaag terug uit Russische gevangenschap », schrijft Zelensky op X. Het gaat volgens hem om militairen uit verschillende krijgsmachtonderdelen, die op allerlei plekken gevochten hebben. Er zouden ook mensen bij zijn die al sinds 2022 in Russische gevangenschap vastzaten. Daarnaast is een burger vrijgekomen.

Zelensky zegt op X niets over de Russen die zijn vrijgelaten. Wel noemt hij de terugkeer van de krijgsgevangenen een « voortdurende prioriteit voor Oekraïne » waar dag in dag uit aan gewerkt wordt.

De uitwisseling van krijgsgevangenen is een van de weinige vlakken waarop Rusland en Oekraïne samenwerken.

De drones die vanochtend werden aangetroffen voor de Roemeense kust, waren Oekraïense maritieme drones die door Russische elektronische verstoring (jamming) buiten controle geraakt waren en afgedreven zijn richting Roemenië, aldus de Oekraïense marine.

Volgens Kiev werd er contact opgenomen met de Roemeense autoriteiten om slachtoffers te voorkomen. De verklaring komt nadat eerder vandaag een maritieme drone ontplofte in de Roemeense Zwarte Zeehaven Constanta. Daarbij raakte niemand gewond.

Volgens prefect Adrian Teodor Picoiu van de regio Constanta had Oekraïne Roemenië vooraf ingelicht dat de drone deel uitmaakte van een groep van vijf maritieme drones. Dat meldt de nieuwssite G4Media.

De Roemeense vicepremier en staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Raed Arafat verklaarde intussen dat er voorlopig geen andere risico’s zijn vastgesteld. De veiligheidsmaatregelen en beperkingen die eerder waren opgelegd, worden daarom geleidelijk opgeheven.

Rusland zet zijn « oorlog tegen het leven » in Oekraïne voort. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky verklaard op Telegram. « De lijst van Ruslands recente ‘overwinningen’ is de voorbije dagen uitgebreid met de fabriek Yagotynske voor Kinderen, waar babyvoeding werd geproduceerd », schreef Zelensky.

Hij verwees daarmee naar de Russische droneaanval van vrijdagochtend op een voedingsfabriek in de regio rond de Oekraïense hoofdstad Kiev. Volgens Zelensky kwamen daarbij vier mensen om het leven en raakten zeven anderen gewond.

Aan zijn lijst van Russische « overwinningen » voegde Zelensky verder voedselmagazijnen en een postcentrum in de regio Dnipropetrovsk toe, evenals een ambulance in Cherson, een schoolgebouw in de regio Soemy, haveninfrastructuur in de regio Odesa, gewone woongebouwen en een ziekenhuis in de regio Charkiv.

Volgens de Oekraïense president draagt elke levering van luchtafweer tegen ballistische raketten, elke overeenkomst over gezamenlijke wapenproductie en elke nieuwe sanctie tegen Rusland bij aan de bescherming van mensenlevens.

« Dank aan iedereen die Oekraïne steunt. Het is belangrijk dat we samen blijven werken om Rusland te dwingen deze oorlog te beëindigen en voor diplomatie te kiezen », besloot hij.

Vijf Azerbeidzjaanse burgers zijn gedood bij droneaanvallen die gericht waren op twee vrachtschepen in de Zee van Azov. Dat kondigt Bakoe vrijdag aan. Rusland stelt dat de aanval is uitgevoerd door Oekraïne.

« In de nacht zijn droneaanvallen uitgevoerd op twee buitenlandse vrachtschepen », aldus het Azerbeidzjaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een persbericht. « Door die aanval zijn vijf van onze burgers gedood en drie anderen gewond. »

Volgens Bakoe waren 25 Azerbeidzjanen aan boord van de vaartuigen, die « niet toebehoren tot de Azerbeidzjaanse staat ». De gewonden zijn naar een ziekenhuis gebracht in Jejsk, in Rusland. 

De Russische viceminister van Buitenlandse Zaken, Michail Galoezin, legde de verantwoordelijkheid bij Oekraïne.

Robert Brovdi, de commandant van de Oekraïense strijdkrachten die onbemande systemen inzetten, claimde op berichtenplatform Telegram dat zijn eenheden de afgelopen nacht vijf vaartuigen hebben aangevallen, die « illegaal in de havens van Marioepol en Berdjansk rondzwierven ». Marioepol en Berdjansk liggen in het door Rusland bezette deel van Oekraïne.

De commandant zei niet of het om dezelfde vaartuigen ging waar de Azerbeidzjaanse burgers om het leven kwamen.

De Russische president Vladimir Poetin is op de hoogte gebracht van de open brief die de Oekraïense president Volodymyr Zelensky donderdag aan hem richtte. Dat heeft Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov vrijdag gezegd, meldt het Russische staatspersbureau TASS.

In de brief riep Zelensky Poetin op om elkaar persoonlijk te ontmoeten om afspraken te maken over een einde aan de oorlog. Tegelijk waarschuwde hij dat Oekraïne bereid is door te vechten als er geen akkoord komt.

Zelensky haalde in zijn boodschap ook uit naar de Russische president. Volgens hem raken de Russen zowel Poetin als de oorlog stilaan beu.