Haïti is in de greep van een veiligheidscrisis, terwijl bendes strijden om controle over grondgebied in de hoofdstad en daarbuiten, terwijl ze hun criminele activiteiten blijven uitbreiden.
Door de onveiligheid zijn honderdduizenden Haïtianen ontheemd, waardoor de humanitaire en economische crises waarmee het land wordt geconfronteerd, zijn verergerd.
Er bestaat de vrees dat bendes steeds vaker samenwerken met internationale georganiseerde misdaadnetwerken om drugs te verhandelen.
Welke drugs zijn in beslag genomen en waar?
Een recordaantal van 1.045 kilo cocaïne werd in juli 2025 in beslag genomen nabij het Tortue-eiland van Haïti, voor de noordkust van het Caribische land, tijdens een maritieme operatie onder leiding van de Haïtiaanse autoriteiten. Het is de grootste antidrugsoperatie van het land in meer dan dertig jaar.
Amper twee weken later werd in Petite-Anse, vlakbij Cap-Haïtien, nog steeds in het noorden van het land, 426 kg cannabis in beslag genomen.
Andere inbeslagnames vonden plaats in grotere gebieden. Twee Haïtiaanse staatsburgers werden eveneens in juli op Jamaica gearresteerd met meer dan 1.350 kg cannabis.
Waar worden de medicijnen verzonden?
De in juli in beslag genomen cocaïne was afkomstig uit Zuid-Amerika en was volgens de onderzoekers bedoeld voor distributie in het Caribisch gebied en de Verenigde Staten.
Er is ook recent bewijsmateriaal ontvangen door het Bureau voor Drugs en Misdaad van de Verenigde Naties (UNODC) van medicijnen die naar Europa worden verzonden. In augustus 2025 hebben de Belgische autoriteiten in de haven van Antwerpen 1.156 kg cocaïne in beslag genomen in een container afkomstig uit Haïti.
Hoe zijn bendes in Haïti hierbij betrokken?
De grootste bendes hebben zich verschanst langs strategische corridors in en uit de hoofdstad Port-au-Prince en langs de grens met de naburige Dominicaanse Republiek, waarbij ze belangrijke doorvoerroutes voor drugs en andere smokkelwaar, waaronder wapens, controleren.
Door de controle over nationale wegen kunnen bendes niet alleen de lokale bevolking afpersen, maar ook ongestraft drugs vervoeren, waarvan een groot deel bestemd is voor de export.
Sommige bendes zouden tol van boten afpersen en zich bezighouden met gewapende overvallen op zee, waardoor ze enige controle uitoefenen over handels- en smokkelroutes.
Gewapende bendeleden doorkruisen een wijk in Port-au-Prince
Inlichtingen uit Jamaica brengen wapeninbeslagnames ook in verband met de handel in wapens voor drugs waarbij Haïtiaanse bendes betrokken zijn.
Waarom is Haïti een drugsoverslagpunt geworden?
Een groot deel van de internationale drugshandel is geconcentreerd rond Turtle Island, dat lange tijd een strategisch punt is geweest voor transnationale criminele operaties, deels vanwege de aanzienlijke omvang en afgelegen ligging ervan.
Historisch gezien is het uitgebuit door piraten en, de afgelopen decennia, door georganiseerde criminele netwerken die betrokken zijn bij drugshandel, mensenhandel en andere illegale activiteiten.
De geografische ligging, die directe maritieme toegang biedt tot de Bahama’s en Jamaica, evenals de Turks- en Caicoseilanden, maakt het een ideaal logistiek- en opslagplatform voor illegale zendingen.
Wapens en munitie worden vaak via dezelfde routes als drugs naar Haïti getransporteerd.
Mensenhandelaars hebben de problemen van Haïti kunnen uitbuiten om een solide gerechtelijk en strafrechtelijk systeem op te bouwen, dat in staat is het hoofd te bieden aan de uitbreiding van criminele bendes en de illegale activiteiten waarmee zij zich bezighouden.
Wat is de regionale impact?
Haïti wordt snel een knooppunt van een multinationaal smokkelnetwerk. De bij de cocaïnetransport betrokken handelaars waren Bahamaanse en Jamaicaanse staatsburgers, wat de aanwezigheid van regionale actoren benadrukt die samenwerken met hun Haïtiaanse tegenhangers.
Drugsvangsten in de Haïtiaanse wateren en in Europa duiden op verfijnde, gecoördineerde en gevestigde smokkelroutes die een krachtig regionaal antwoord van de rechtshandhaving vereisen.
Nieuw opgerichte drugsroutes overlappen ook met migrantensmokkeloperaties, waarbij Haïtiaanse staatsburgers steeds meer betrokken zijn.
Tegelijkertijd draagt de drugshandel bij aan regionale instabiliteit, ondermijnt het bestuur, ontwricht economieën en wakkert het geweld aan.
Havens, handelsroutes en toeristische sectoren in de getroffen landen worden geconfronteerd met toenemende veiligheidsproblemen en reputatieschade.
Hoe ondersteunt UNODC de inspanningen van Haïti om de drugshandel te bestrijden?
UNODC verbetert de grensveiligheid, versterkt de maritieme controle, bevordert het op inlichtingen gebaseerde politiewerk en pakt de corruptie en financiële misdaad aan die smokkelnetwerken in staat stellen te opereren.
Het werk van het agentschap begint aan de grenzen, waar Haïti zeer kwetsbaar blijft voor illegale stromen.
Op verzoek van de Haïtiaanse autoriteiten werd een nationaal initiatief voor grensbeheer gelanceerd, gericht op het vergroten van de onderscheppingscapaciteit in havens, luchthavens en landgrenzen.
De Haïtiaanse kustwacht repatrieert migranten die het land zijn ontvlucht via gevestigde smokkelroutes.
Op zee richt het Global Maritime Crime Program van UNODC zich op het versterken van de Haïtiaanse kustwacht, die een cruciale rol speelt bij het beveiligen van maritieme routes die zwaar worden gebruikt voor drugs- en mensenhandel.
Op het land versterkt UNODC de capaciteit van de wetshandhaving om op inlichtingen gebaseerde operaties uit te voeren tegen georganiseerde criminele groepen die betrokken zijn bij migrantensmokkel, mensenhandel en overlappende criminele activiteiten. Ook de uitwisseling van informatie tussen Haïti en regionale partners, essentieel voor het identificeren en ontmantelen van grensoverschrijdende criminele netwerken, is geïntensiveerd.
UNODC erkent dat de drugshandel wordt vergemakkelijkt door diepgewortelde corruptie en het witwassen van de opbrengsten van misdrijven en implementeert overheidsinitiatieven gericht op het versterken van de institutionele integriteit en verantwoordingsplicht.
Er worden gespecialiseerde rechtbanken opgericht die zaken van financiële misdrijven, het witwassen van geld, bendegerelateerde misdrijven en andere gevoelige strafzaken kunnen behandelen, met als doel de straffeloosheid terug te dringen en het vertrouwen in het rechtssysteem te herstellen.