UNESCOIs immaterieel cultureel erfgoed Het programma heeft tot doel de praktijken, kennis en uitingen levend te houden die gemeenschappen erkennen als onderdeel van hun culturele identiteit.
De grootste serie inscripties ooit is zojuist voltooid en de boodschap was duidelijk: levend erfgoed overleeft als het wordt gewaardeerd, beoefend en overgedragen.
Jarenlang stil werken
In de zaal in New Delhi klonk het applaus als een golf terwijl de afgevaardigden naar voren leunden op hun stoelen. Tussen opluchting en feest door glimlachten sommige mensen willens en wetens naar elkaar: het soort glimlach dat ontstaat na jaren van stil werken wordt eindelijk herkend.
Voor gemeenschappen van Jemen tot Chili, van Oekraïne tot Panama was het geen eenvoudige ontmoeting. Het was een tijd waarin liederen, rituelen, ambachten en levenswijzen, die vaak ver van de mondiale schijnwerpers werden beoefend, luidkeels werden uitgesproken op het wereldtoneel.
Vertegenwoordigers van de Panamese delegatie tijdens de PCI-sessie.
“Dit jaar was buitengewoon”, zegt Tim Curtis, regionaal directeur van UNESCO in New Delhi. « We hebben zojuist het hoogste aantal registraties ooit behaald: 67 items uit 78 landen. »
Met de hand gebouwde huizen, collectieve zang.
Panamese Irina Ruiz Figueroa promoveerde quincha huizen, constructies die collectief zijn gebouwd van natuurlijke materialen, met behulp van kennis die van generatie op generatie is doorgegeven.
« Deze huizen zijn niet alleen gebouwen », zei hij. “Ze worden gemaakt door gemeenschappen, waarbij vrouwen en jongeren zij aan zij werken. Het beschermen van deze praktijk betekent ervoor zorgen dat onze eigen gemeenschappen sterk blijven.”
In de zaal verspreidde de vreugde zich snel onder de Jemenitische delegatie. Mohammed Jumeh, de ambassadeur van Jemen bij UNESCO, had zojuist vernomen dat Hadrami Dan, een levende traditie van muziek, poëzie en bijeenkomsten, was ingeschreven.
« In een tijd waarin mensen alleen maar slecht nieuws uit Jemen verwachten », zei hij, « heeft deze erkenning geluk gebracht. De telefoons staan niet stil. « Mensen voelen zich gezien. »
Voor Tim Curtis vatten deze momenten de essentie samen van wat UNESCO levend of immaterieel cultureel erfgoed noemt.
“Dit zijn geen monumenten of gebouwen”, legde hij uit. ‘Het gaat om wat mensen doen. Hoe ze het vieren. Hoe ze hun identiteit uiten.
Hij benadrukte dat levend erfgoed niet mag worden bevroren: het wordt van generatie op generatie doorgegeven, terwijl het zich blijft aanpassen en zijn betekenis voor de mensen van vandaag behoudt.
ICH NGO Forum gehouden tijdens de XX Committee on Immaterieel Cultureel Erfgoed 2025.
Trots, veerkracht en overleving
Voor Oleksandr Butsenko, een Oekraïense cultuurexpert, is het beschermen van erfgoed nog urgenter geworden.
‘De oorlog heeft gemeenschappen doen beseffen hoe belangrijk dit is’, zei hij. «We hebben de afgelopen drie jaar meer dan 80 items aan ons Nationaal Register toegevoegd. “Mensen begrijpen dat erfgoed veerkracht geeft, een identiteitsgevoel terwijl al het andere onzeker lijkt.”
Dit gevoel van verbondenheid werd in veel gesprekken weerspiegeld.
Doreen Ruth Amule uit Oeganda omschreef immaterieel cultureel erfgoed als iets dat ‘rechtstreeks tot het menselijk hart spreekt’.
« Het gaat over spiritualiteit, omgeving, muziek, gedrag – wat ons menselijk en verbonden laat voelen », zei hij. “Het proces zelf versterkt gemeenschappen.
Wanneer erkenning de toekomst verandert
De erkenning, benadrukt Tim Curtis van UNESCO, is niet alleen symbolisch.
« Als iets wordt ingeschreven », zei hij, « geeft dat trots en zichtbaarheid. « Voor sommige praktijken ontsluit het ook steun: financiering, educatieve programma’s en hernieuwde interesse van jongeren. »
De Chileense viceminister van Cultureel Erfgoed, Carolina Pérez Cortés, zag deze impact bij de registratie van het traditionele familiecircus van het land.
Chileense delegatie naar de bijeenkomst van het Comité voor immaterieel cultureel erfgoed in 2025 in New Delhi.
« Deze praktijk bestaat al meer dan 200 jaar », zei hij. “Nu wordt het niet alleen door de staat erkend, maar door de wereld. “Het versterkt onze verantwoordelijkheid om circusfamilies te ondersteunen en geeft hen de middelen om door te gaan.”
Soortgelijke verwachtingen omringen de oude wijnbouwtraditie van de Commandaria van Cyprus, die na 6000 jaar geschiedenis opnieuw werd geregistreerd.
“Deze erkenning kan jonge mensen terugbrengen naar het platteland”, zegt Angela Nicolaou-Konnari, een Cypriotische deskundige. “Dit maakt het erfgoed duurzaam, economisch en cultureel.”
Tim Curtis benadrukte deze intergenerationele verbinding als de echte sleutel tot bescherming.
‘Als jonge mensen dit niet voortzetten, zal het erfgoed binnen één of twee generaties verdwijnen’, zei hij. « Daarom zijn educatie en relevantie zo belangrijk. »
Poppen zijn een integraal onderdeel van immaterieel cultureel erfgoed.
Erfgoed in een veranderende wereld
Verstedelijking, migratie en klimaatverandering eisen hun tol van veel tradities. Maar Curtis is duidelijk: de bescherming kan niet van bovenaf worden opgelegd.
“Deze praktijken moeten onder de controle van de gemeenschappen blijven”, zei hij. « Technologie kan helpen (sociale netwerken, digitale platforms), maar alleen als professionals beslissen hoe deze worden gebruikt. »
Deze filosofie krijgt al vorm op het terrein.
Masirah Alenezi benadrukte hoe traditioneel bedoeïenenweefwerk de waardigheid en het levensonderhoud van vluchtelingenvrouwen in Koeweit en Egypte ondersteunt.
In Koeweit en Egypte beschreef Masirah Alenezi hoe traditioneel bedoeïenenweven een bron van waardigheid en levensonderhoud werd voor vluchtelingenvrouwen.
In Noorwegen sprak mandenvlechtster Hege Iren Aasdal over het leren van tieners hoe ze materialen uit de natuur kunnen verzamelen voordat ze er alledaagse voorwerpen van weven.
« Het gaat niet alleen om de mand », zei hij. « Het gaat erom dat je de omgeving kent. »
Van Indonesisch textiel tot Indiase leren poppen: verhalen zijn samengekomen op één waarheid: levend erfgoed overleeft als het wordt geleefd, onderwezen en gewaardeerd.
Een viering van de mensheid
Geen enkel moment gaf dit idee levendiger weer dan de Diwali-inscriptie. Zoals de Indiase UNESCO-ambassadeur Vishal Sharma zei: “Tot nu toe was Diwali een festival in India. Vanaf vandaag is het een festival voor de hele mensheid.
“Erfgoed verbindt mensen. Cultuur is fundamenteel. Volgens Tim Curtis is dit precies waarom bescherming belangrijk is: « Wij zijn mensen omdat we culturele wezens zijn », zei hij. In een wereld van snelle sociale veranderingen is het noodzakelijk om doelbewust te erkennen dat levende tradities het verdienen beschermd te worden en doorgegeven aan kinderen en kleinkinderen.
De kunst van het maken en spelen van Kobyz uit Oezbekistan.
Gedetailleerde registratielijst is beschikbaar hier – interesse:
China zal in 2026 gastheer zijn van de volgende bijeenkomst van UNESCO’s Comité voor immaterieel cultureel erfgoed.
Eerder gepubliceerd in Almouwatin.
