De Finse minister van Buitenlandse Zaken Elina Valtonen, die momenteel voorzitter is van de OVSE, beschreef het conflict als de ernstigste uitdaging voor de Europese veiligheid in decennia en als een directe aanval op de fundamenten van de op regels gebaseerde internationale orde.
“De Russische agressieoorlog tegen Oekraïne is de grootste en langste oorlog in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog”, zei ze. “In Oekraïne schendt Rusland de Handvest van de Verenigde Naties en elk van de Helsinki-principes.
Mevrouw Valtonen herleidde deze principes tot de Slotakte van Helsinki van 1975 – een overeenkomst uit de Koude Oorlog, ondertekend door de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie en Europese landen, die de basis legde voor samenwerking op veiligheidsgebied. De overeenkomst bevestigt onder meer het respect voor grenzen, territoriale integriteit, het niet gebruiken van geweld en fundamentele mensenrechten.
“Hoe deze oorlog eindigt zal op beslissende wijze de toekomst van vrede en stabiliteit bepalen, niet alleen in Europa, maar over de hele wereld”, waarschuwde Valtonen, waarbij hij opriep tot voortdurende internationale steun voor Oekraïne om “een rechtvaardige en duurzame vrede” te bereiken.
Regionale diplomatie is van cruciaal belang
Ze benadrukte ook het belang van samenwerking tussen de OVSE en de Verenigde Naties, en merkte op dat hun partnerschap het mogelijk maakt de regionale diplomatie te versterken Veiligheidsraadde mondiale rol van
“Multilaterale samenwerking op basis van het internationaal recht kan en moet de basis vormen voor internationale vrede en veiligheid, en is ook wat landen en mensen over de hele wereld verwachten”, zei ze.
Volgens hoofdstuk VIII van het Handvest van de Verenigde Naties worden regionale organisaties zoals de OVSE aangemoedigd om conflicten te helpen voorkomen en oplossen voordat ze de Veiligheidsraad bereiken, voegde ze eraan toe en noemde het partnerschap essentieel voor vrede en stabiliteit.
Focus op verantwoordelijkheid
Verantwoording, zo voegde ze eraan toe, bleef de kern van het Finse OVSE-voorzitterschap, vooral met betrekking tot de illegale deportatie van Oekraïense kinderen. Via het OVSE-ondersteuningsprogramma voor Oekraïne hielp de organisatie vermiste kinderen te registreren en hun rehabilitatie te ondersteunen.
Buiten Oekraïne benadrukte zij de bredere regionale betrokkenheid van de OVSE. In Moldavië herbevestigde zij haar steun voor het nederzettingenproces in Transnistrië, en in de zuidelijke Kaukasus verwelkomde zij de vooruitgang tussen Armenië en Azerbeidzjan.
Ze benadrukte ook de betrokkenheid in Georgië, Centraal-Azië en Zuidoost-Europa, waaronder steun voor de constitutionele orde van Bosnië en Herzegovina, de sociale dialoog in Servië en de inspanningen om de politieke en institutionele crisis in Kosovo op te lossen.