Sikaiana, dat minder dan twee vierkante kilometer beslaat, is omgeven door de zee en heeft slechts 300 inwoners. Het ligt ook ruim 200 kilometer van het hoofdeiland van de Salomonseilanden.
De meeste huizen liggen op slechts een steenworp afstand van de kust, waar vloed de boomgrens overstroomt en in putten sijpelt, waardoor zoet water schaars wordt.
Toch gaat het leven door met een gevoel van routine. Kinderen lopen op blote voeten naar school, vissers maken hun netten klaar en gezinnen onderhouden hun tuinen zoals ze dat altijd hebben gedaan.
Bij de enige school van het eiland stopt directeur Tuiao Kapule om regenwater uit een opslagtank te halen, een kostbare hulpbron op dit geïsoleerde atol waar elke druppel telt.
“Toen ik een kind was, was het leven in Sikaiana niet zo”, zegt hij. « Nu de getijden hoger zijn, zijn de zoutwaterstanden gestegen en is het moeilijker om voedsel te verbouwen dan voorheen. »
Hij ziet hoe zijn leerlingen vlakbij spelen en hun gelach galmt door het schoolplein. « Gezinnen hebben moeite met het omgaan met de veranderingen », zegt hij. « Sommige studenten blijven thuis als er niet genoeg te eten is. »
Terwijl de opkomende getijden het leven op Sikaiana opnieuw vormgeven, maakt regisseur Tuiao Kapule zich zorgen over wat de toekomst in petto heeft voor dit kleine atol.
Diezelfde middag staat Tuiao buiten haar huis met haar jongste zoon in haar armen.
‘Sikaiana is mijn thuisland,’ zei hij zachtjes. ‘Maar als we ooit moeten vertrekken, zal ik vertrekken. Het leven op dit eiland is niet meer wat het was.
Haar verhaal weerspiegelt dat van Mary Maike, een oudste van de gemeenschap die haar hele leven aan zee heeft gewoond.
« Als het veel regent, kunnen we niet oogsten », zegt hij. «Onze tuinen zijn afhankelijk van het klimaat. “Als de zon te lang schijnt, drogen de reservoirs op, dus moeten we bronnen vinden, water verzamelen en koken voordat we het kunnen drinken.”
Mary Maike, inwoner van Sikaiana.
Hij ziet zijn kleinkinderen spelen terwijl de ouderen in de buurt rusten; Het leven op het eiland gaat gewoon door.
« Als we in beweging moeten komen, zullen het onze leiders zijn die zullen beslissen », legt hij uit. “Zelfs als we ermee instemmen om te verhuizen, weten we niet waar we heen zullen gaan. Wij blijven het liefst dichtbij de zee omdat we afhankelijk zijn van de visserij en het verzamelen van schelpen. “Het binnenland intrekken zou ons leven heel moeilijk maken.”
Op de Salomonseilanden komen verhalen als Tuiao en Mary steeds vaker voor nu de stijgende zeespiegel, hevigere stormen en klimaatverandering het dagelijks leven opnieuw vormgeven: ondergelopen tuinen, vervuilende waterputten en eroderende kustlijnen.
In Sikaiana is de verandering duidelijk: het atol ligt slechts vier meter boven de zeespiegel en wordt alleen beschermd door een smalle strook mangroven.
Voor Tuiao, Mary en andere laaglandgemeenschappen in de Stille Oceaan bestaat er geen hoger gelegen gebied. Dammen zijn te duur en moeilijk te installeren, waardoor hervestiging de enige haalbare optie is.
Zonsondergang boven Sikaiana, een afgelegen atol op meer dan 200 kilometer van het dichtstbijzijnde hoofdeiland.
Het lot van kleine eilanden die worden bedreigd door klimaatverandering is een van de onderwerpen die de afgevaardigden zullen bespreken op de Klimaatconferentie van de Verenigde Naties (COP30) dat plaatsvindt in Belém, Brazilië.
Dit is geen nieuwe uitdaging.
In 2022 heeft de regering van de Salomonseilanden, met steun van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), lanceerde de Planned Resettlement Guidelines, een raamwerk om de hervestiging van gemeenschappen uit risicogebieden als laatste redmiddel te beheren.
IOM helpt de regering bij het ontwikkelen van een standaardaanpak voor de geplande verhuizing, waarbij wordt verzekerd dat deze transparant en inclusief is en de waardigheid van de eilandbewoners respecteert, terwijl hun toekomst op de lange termijn wordt gewaarborgd.
Wanneer de zon ondergaat op Sikaiana, beuken de golven zachtjes tegen de kust, een constant ritme dat het leven op het eiland al lang bepaalt. Onder de kalme oppervlakte schuilt echter onzekerheid: hoe lang kan deze levensstijl duren?
Zoals veel gezinnen op de Salomonseilanden hopen Tuiao en Mary dat hun kinderen een veilig huis zullen hebben en een toekomst waar ze met trots aan kunnen bouwen. Of ze nu in Sikaiana blijven of naar elders verhuizen, hun eenheid en kracht ondersteunen hen met waardigheid.
Eerder gepubliceerd in Almouwatin.
