Het herkenningspunt onderzoekgefinancierd onder WHO/Het Europa-project met de Europese Commissie – dat samenvalt met Wereld Geestelijke Gezondheidsdag – analyseerde bijna 100.000 reacties uit 29 landen, van oktober 2024 tot april dit jaar.
De belangrijkste bevinding is dat artsen en verpleegkundigen werken in omstandigheden die hun geestelijke gezondheid en welzijn schaden, wat ook gevolgen heeft voor patiënten.
“Uiteindelijk is er sprake van een geestelijke gezondheidscrisis onder onze gezondheidswerkers een gezondheidsveiligheidscrisis, die de integriteit van onze gezondheidszorgsystemen bedreigtzei Hans Henri P. Kluge, directeur van de WHO voor Europa.
Arbeidsomstandigheden die angst en depressie aanwakkeren
De cijfers laten systemische problemen zien. Eén op de vier artsen werkt meer dan 50 uur per week en een derde heeft een tijdelijk arbeidscontract – een situatie die sterk verband houdt met de groeiende bezorgdheid over de werkzekerheid.
Ondertussen laten artsen en verpleegkundigen zien dat suïcidale gedachten tweemaal zo vaak voorkomen als onder de algemene bevolking.
Volgens de analyse van de WHO zei één op de tien mensen dat ze de afgelopen twee weken hadden nagedacht over ‘beter af zijn als ze dood waren’ of ‘zichzelf schade berokkenen’.
Dergelijk gevaarlijk werk houdt rechtstreeks verband met een slechte geestelijke gezondheid.
Bij een op de drie artsen en verpleegkundigen die te maken krijgen met geweld, en bij anderen die regelmatig lange werkdagen maken, komen depressie, angstgevoelens en zelfmoordgedachten vaak voor.
“We hebben het pad van de mensheid gekozen, maar dat betekent niet dat we zelf niet langer mens zijn“, zegt Mélanie Debarreix, radiologie woonachtig in Frankrijk.
Ondanks deze zorgwekkende cijfers gaf driekwart van alle artsen en twee op de drie verpleegkundigen blijk van een sterk gevoel van doel en zingeving als gevolg van hun werk.
“Ondraaglijke druk”
Uit het onderzoek blijkt dat 11 tot 34 procent van de gezondheidswerkers overweegt te stoppen. Dit stelt patiënten bloot aan langere wachttijden en een verminderde kwaliteit van zorg, aldus de WHO.
Een WHO/Europa-verleden rapport ontdekte dat de rekrutering van gezondheids- en zorgpersoneel al in 2022 geen gelijke tred hield met de groeiende vraag, waardoor het hele systeem ondraaglijk onder druk kwam te staan.
Volgens dr. Kluge zal Europa in 2030 naar verwachting een tekort hebben van 940.000 gezondheidswerkers.
“Hun welzijn is niet alleen een morele verplichting: het is de basis van veilige, hoogwaardige zorg voor elke patiënt”, zei hij.
Het rapport schetst concrete stappen die kunnen worden genomen om de crisis aan te pakken, waaronder nultolerantie voor geweld op de werkplek, het hervormen van de werktijden en het garanderen van toegang tot hoogwaardige geestelijke gezondheidszorg.