Briefing van ambassadeurs in de Veiligheidsraadtop VN-hulpfunctionaris Tom Fletcher zei dat “vrouwen en meisjes worden verkracht, mensen worden verminkt en vermoord – ongestraft”, en voegde eraan toe: “We horen het geschreeuw niet, maar – terwijl we hier vandaag zitten – gaat de verschrikking door.»
Nadat ze het laatste grote bolwerk van de Soedanese strijdkrachten (SAF) in Darfur, dat meer dan 500 dagen stand had gehouden, hadden veroverd, trokken RSF-strijders van huis tot huis, zei hij, met « geloofwaardige rapporten van wijdverbreide executies » terwijl burgers probeerden te ontsnappen.
Er wordt aangenomen dat bijna 500 patiënten en hun metgezellen zijn omgekomen op de Saoedische kraamafdeling, een van de vele gezondheidsfaciliteiten die het doelwit zijn van de gevechten.
“Tienduizenden doodsbange en hongerige burgers zijn gevlucht of onderweg.‘ zei de heer Fletcher. ‘Degenen die kunnen vluchten – de overgrote meerderheid van de vrouwen, kinderen en ouderen wordt tijdens deze gevaarlijke reis geconfronteerd met afpersing, verkrachting en geweld.»
De gruwel verspreidt zich
Adjunct-secretaris-generaal voor Afrika Martha Pobee noemde de val van El Fasher een ‘significante verschuiving in de veiligheidsdynamiek’ en waarschuwde dat de gevolgen voor Soedan en de regio als geheel ‘diepgaand’ zijn.
De gevechten zijn al heviger geworden in de regio Kordofan, waar de RSF vorige week de strategische stad Bara veroverde.
RSF- en SAF-droneaanvallen, legde ze uit, treffen nu nieuwe doelen in de Blauwe Nijl, Zuid-Kordofan, West-Darfur en Khartoum. “De territoriale reikwijdte van het conflict wordt groter”, waarschuwde ze.
“Het risico op massale wreedheden, etnisch gemotiveerd geweld en verdere schendingen van het internationaal humanitair recht, inclusief seksueel geweld, blijft extreem hoog.» Pobee vertelde de Raad.
« Ondanks toezeggingen die zijn gedaan om burgers te beschermen, is de realiteit dat niemand veilig is in El Fasher. Er is geen veilige doorgang voor burgers om de stad te verlaten. »
Het VN-Mensenrechtenbureau, OHCHRgedocumenteerde bloedbaden, standrechtelijke executies en etnisch gemotiveerde represailles in El Fasher en Bara. In laatstgenoemd land zijn de afgelopen dagen minstens vijftig burgers gedood, waaronder vijf Soedanese Rode Halve Maan-vrijwilligers, zei Pobee.
Een vrouw doorzoekt de verbrande overblijfselen van haar schuilplaats in een intern ontheemdenkamp in Darfur, Soedan.
Geschiedenis van de wreedheden in Darfur
“Wat er in El Fasher gebeurt, doet denken aan de verschrikkingen waaraan Darfur twintig jaar geleden werd blootgesteld.‘, zei de heer Fletcher, verwijzend naar de wreedheden van begin jaren 2000 die de wereld schokten en uiteindelijk leidden tot Internationaal Strafhof aanklachten.
“Maar op de een of andere manier zien we vandaag de dag een heel andere mondiale reactie – een reactie van berusting”, vervolgde hij. “Het is ook een crisis van apathie.”
“De Soedanese crisis is in de kern een gebrek aan bescherming en onze verantwoordelijkheid om het internationaal recht te handhaven”, zei de heer Fletcher. “Wreedheden worden begaan in de schaamteloze verwachting van straffeloosheid… de wereld heeft een hele generatie gefaald.»
Afdaling in een totale oorlog
Het conflict in Soedan begon in april 2023, toen een lang sluimerende machtsstrijd tussen de SAF en de RSF escaleerde in een openlijke oorlog.
De RSF vindt zijn oorsprong in de Janjaweed-milities die twintig jaar geleden werden beschuldigd van wreedheden in Darfur, terwijl de SAF de overblijfselen vertegenwoordigt van het langdurige militaire bewind in Khartoem.
De twee krachten deelden ooit de macht na de afzetting van voormalig president Omar al-Bashir in 2019, maar een geschil over de integratie van de RSF in het nationale leger veroorzaakte een landelijke ineenstorting.
Wat begon als een strijd om controle over de staat is sindsdien uitgegroeid tot een meedogenloze strijd die wordt gekenmerkt door etnische moorden, stedelijke belegeringsoorlogen, massale ontheemding en hongersnood in grote delen van het land.
Soedanese vluchtelingen arriveren in de grensstad Adre, Tsjaad. (borg)
Regionale overstroming en humanitaire ineenstorting
Ruim vier miljoen mensen zijn al naar buurlanden Tsjaad, Zuid-Soedan en de Centraal-Afrikaanse Republiek gevlucht, waardoor de humanitaire operaties onder druk komen te staan en de instabiliteit in de toch al kwetsbare grensgebieden nog groter wordt.
In Soedan lijden ruim 24 miljoen mensen – ruim 40 procent van de bevolking – onder voedselonzekerheid. Tawila, de belangrijkste bestemming ongeveer 50 km verderop voor degenen die El Fasher ontvluchten, herbergt al honderdduizenden mensen die door eerdere aanvallen ontheemd zijn geraakt.
“Onze teams in Tawila zien getraumatiseerde mensen arriveren met schokkende tekenen van ondervoeding”, aldus Fletcher.
‘Bloed op het zand, bloed aan je handen
De heer Fletcher zei dat de Raad “met onmiddellijke en krachtige actie” moet optreden om een einde te maken aan de wreedheden, veilige humanitaire toegang te garanderen en een einde te maken aan de wapenstroom die de oorlog voedt.
“Ik roep mijn collega’s op om dat te doen bestudeer de nieuwste satellietbeelden van El Fasher; bloed op het zand“, zei hij tegen de ambassadeurs. “En ik dring er bij mijn collega’s op aan om het voortdurende onvermogen van de wereld om hier een einde aan te maken te bestuderen. Bloed aan je handen.”