Winkels hebben de duisternis gescheurd. Nacht na nacht klampte de 44 -jarige dokter van Guinea vast in de hoop dat de belegerde stad op de een of andere manier zou duren. Toen, op een ochtend eind januari, kwam de oproep: hij en het resterende internationale personeel moesten onmiddellijk worden geëvacueerd.
« We hebben de laatste vlucht genomen », herinnert hij zich.
Een paar uur later was Goma in handen van M23. De rebellengroep onder leiding van Tuts, ondersteund door het naburige Rwanda, had tot nu toe net zijn meest gedurfde militaire overwinning gewonnen.
Voor het grootste deel zou het het einde van de geschiedenis zijn geweest: een enge ontsnapping, een missie onderbroken. Maar terwijl het vliegtuig uit het spoor opstond, wist hij dat hij terug zou komen. De enige vraag was: hoe lang?
Dr. Thierno Baldé, 45, leidde de WHO -reactie op Goma nadat de stad begin 2025 naar M23 -rebellen viel. (Bestand)
Een terughoudend intermezzo
Terug in Dakar, waar hij de Wereldgezondheidsorganisatie leidt (WHO) Crave van noodsituatie voor West- en Centraal -Afrika, Dr. Balde is geagiteerd geworden. Civil Massacres -rapporten bleven uit het noorden van Kivu, elk nieuw detail ging dieper. De collega’s die hij hem had verlaten. Met elk donker rapport is zijn overtuiging verdiept: zijn plaats was aan hun zijde.
Twee weken later, de dag dat hij 45 jaar oud was, werd hij gebruikt om de reactie van het bureau in de oostelijke DRC te sturen. Hij hield de missie van zijn ouders om Conakry, zijn geboortestad, te sparen om angst te sparen.
« Ik vertelde ze pas als ik er al was, » gaf hij bijna timide toe. Zijn vrouw en twee kinderen hebben al lang geleefd om naar hem te kijken, verdwijnen in de gevaarlijkste crises ter wereld.
Keer terug naar ruïnes
Het kostte hem vijf dagen om Goma te bereiken. Op dat moment was de luchthaven gesloten en haastten de wegen met controlepunten.
De stad die hij vond was gegraven. De hoogspanningsleidingen waren naar beneden, de ziekenhuizen stapelden zich op en spraken over de straten die met lichamen zijn bezaaid. Angst was gevestigd als as na een vuur op elk gezicht. « In 15 dagen was alles veranderd. »
Zijn team was gebroken. Ongeveer twintig Congolese medewerkers, zweefvliegtuig van uitputting, hadden geprobeerd het fragiele gezondheidssysteem van de stad samen te behouden. Hij gaf de helft van deze dagen vrij om te herstellen, hoewel elk paar handen hard nodig hadden. Het was het minste dat hij kon doen.
En toch was er midden in het wrak een fortuin. In tegenstelling tot de meeste andere agentschappen van de Verenigde Naties, waren WHO -magazijnen niet geplunderd. Ze zijn reddingsleidingen geworden en bieden brandstof aan elektrische ziekenhuizen, chirurgische kits, zodat gewonde en cellulaire telefoons noodevacuaties coördineren.
De cijfers waren echter overweldigend, met maximaal 3.000 doden, volgens de eerste rapporten. De lichamen moesten snel worden behandeld vóór de verspreiding van de ziekte.
« We moesten iedereen intens begraven, in een zeer specifieke tijd, » zei hij en merkte op dat die uiteindelijk de lokale ernst betaalde om de lijken te herstellen.
De lichamen worden begraven met behulp van de WHO -medewerkers in de nasleep van de Goma vallen begin februari 2025 naar de M23 -rebellen. (Dossier)
Het spectrum van cholera
Op de dag van zijn terugkeer werd een andere ziekte aangekondigd: Cholera. De eerste gevallen waren zojuist bevestigd in een Monusco Kamp, waar honderden ontwapende Congolese soldaten en hun families om een schuilplaats hadden gevraagd na het verliezen van de stad bij de M23 -militie. De bases van de vredesmissie van de Verenigde Naties, ontworpen voor blauwe helmen, werden niet gebouwd om een groot aantal burgers te huisvesten. Sanitaire aandoeningen waren rampzalig en de ziekte verspreidde zich snel.
Die nacht kon Dr. Balde niet slapen.
De volgende ochtend kwam hij het kamp binnen en zag patiënten zich op de grond uitstrekken. Er waren 20 of 30 mensen, met een enkele arts, herinnert hij zich. Twee waren al overleden.
Dagenlang haastte zijn team zich om het tij te behouden, met chloor voor desinfectie, beschermende apparatuur, fortuin sorteren en personeel aangeworven en getraind ter plaatse. De vaccins werden neergeslagen uit kinshasa.
Geruchten staken de stad over
Geruchten troffen echter de stad.
« Mensen zijn begonnen te zeggen » cholera explodeert naar Goma en die overweldigd is « . Hij, die voor een humanitaire opluchting was gekomen, heeft nu een epidemie op zijn handen beland.
« We moesten onszelf volledig heroriënteren, » zei hij. De geest van een andere Haïti, waar de VN in 2010 een rol speelde in een cholera -epidemie, vloog over elk van zijn beslissingen.
Alsof het is, verspreidde een andere ziekte. MPOX, ooit beperkt tot de tentaculaire kampen van ontheemden aan de rand van Goma, nu omvergeworpen in de stad zichzelf. Deze kampen, die honderdduizenden huisvesten die zijn ontworteld door eerdere golven van geweld in de regio, waren leeg in de chaos van de val van Goma.
« De patiënten bevonden zich in de gemeenschap, » zei hij.
Dr. Thierno Baldé (centrum aan de linkerkant) en zijn collega’s bezoeken een gezondheidscentrum dat wordt ondersteund door de WHO, die zorg bieden aan de bevolking van Goma. (borg)
Zittend voor de rebellen
Toen kwamen de mannen met geweren. Op een middag braken ze zonder waarschuwing in de samenstelling van de WHO. Waren onder bevelen van M23, strijders handelen alleen of eenvoudige criminelen? Het was nauwelijks bedoeld. Het personeel zei hen en overhaalde hen om te vertrekken, maar het incident zei duidelijk. Zonder een bepaald begrip met de feitelijke autoriteiten zou het werk van het bureau ‘s nachts kunnen worden aangetast.
Daarom zocht Dr. Balde hen.
« We verzamelden de moed en gingen hen ontmoeten, » zei hij. In de kantoren van de gouverneur van Noord -Kivu, nu beheerd door de rebellen, maakte hij zijn kaart van wie « incidentmanager ».
‘Ik vertelde het hen Ebola Kan iedereen beïnvloeden, cholera kan iedereen beïnvloeden. We zijn hier om ze te bedwingen.
Een kanaal is geopend. Breekbaar, maar genoeg.
De kosten van altruïsme
Er is een rigide prijs om te betalen om anderen te helpen. In Goma werden de dagen samengevoegd. Uren zijn besteed aan koortsbijeenkomsten en avonden alleen doorgebracht in een hotel waar zeer gewapende mannen in nabijgelegen tafels eten.
Tijdens de Ramadan, met de stad onder de avondklok, brak hij elke nacht het vasten met dezelfde eenvoudige maaltijd, de stad buiten beven van onzekerheid.
Toen hij twee maanden later terugkeerde naar Dakar, waren zijn bloedtesten in wanorde.
« Het was een echt persoonlijk offer, » zei hij, « en ik heb het niet eens over geestelijke gezondheid. Als humanitair moet je ook voor jezelf zorgen.» »
Een veteraan, nog steeds gemarkeerd
Dr. Balde is geen onbekende voor rampengebieden. Opgeleid in Guinee en Quebec, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Montreal, sneed hij zijn tanden met het Canadese Rode Kruis in Haïti na de aardbeving, vervolgens in Guinee tijdens de Ebola -epidemie. Sinds hij bij wie in 2017 kwam, werd hij na de noodsituatie geconfronteerd met de noodsituatie, vooral COVID 19.
Ik deed alles wat ik kon terugkomen, maar ik betaalde een prijs.
En toch, gaf hij toe dat Goma een merk verliet dat weinig andere crises hadden.
« Ik deed alles wat ik kon teruggaan, maar ik betaalde een prijs. »
In het Senegalese hoofdstad draagt zijn familie ook deze prijs. Zijn kinderen weten dat hun vader verdwijnt op plaatsen waar de wereld scheidt. Zijn vrouw leerde te leven met de afwezigheid.
Wanneer hij echter praat over deze koortsachtige weken in het oosten van de DRC, keert een zin steeds opnieuw terug, dringt aan en onwrikbaar: « Ik moest er zijn. »